Dijital çağda her ülke büyük miktarda veri üretmesine rağmen, bu verilerin önemli bir bölümü standartlaştırılmamış, parçalı ve doğrulanması güç bir yapıda bulunuyor. ABD’den Çin’e, Türkiye’den Hindistan’a kadar birçok ülke hem veri üretiminde güçlü hem de veri düzenleme konusunda sorunlu bir konuma sahip. Araştırmacı gazetecilere göre, artık yalnızca verinin içeriği değil, verinin nasıl üretildiği ve ne kadar “temiz” olduğu da haber doğruluğunu doğrudan etkiliyor.
Günümüz internetinin yaklaşık %80’i yapılandırılmamış veri, sosyal medya içerikleri, e-postalar, videolar ve PDF dosyalarından oluşuyor. DataIntelo’nun 2024 raporuna göre, dünya genelinde yapılandırılmamış veri analizi pazarının 2033’e kadar 65 milyar doları aşması bekleniyor. Ancak bu büyüme, gazeteciler için verinin daha kolay işleneceği anlamına gelmiyor; tam tersine, veri temizliği artık haber üretiminde kritik bir aşama hâline geldi.
GIJN’nin örnekleri, temizlenmemiş veriyle oluşturulan tabloların ve grafiklerin gerçekleri çarpıtabileceğini açıkça gösteriyor. Örneğin, bir kurumun “Ankara Belediyesi” ile “Ank. Bld.” gibi farklı yazımlarla kaydettiği veriler, gazetecinin kamu harcamalarını yanlış hesaplamasına neden olabiliyor. Uzmanlara göre bu nedenle veri temizliği, yalnızca teknik bir işlem değil; haber doğruluğunu, kamu güvenini ve gazetecilik etiğini doğrudan ilgilendiren bir sorumluluk.
Google Sheets, OpenRefine, Power Query ve Tabula gibi araçlar sayesinde artık kod bilmeyen gazeteciler bile veri temizliği yaparak daha güvenilir analizler üretebiliyor. Uzmanlar, geleceğin haberciliğinde güçlü hikâyelerin ancak doğru ve temiz verilerle mümkün olacağını vurguluyor.
Kaynak: GIJN, DataIntelo 2024 Raporu
Bu haber; İnternet Haberciliği dersi kapsamında hazırlanmıştır.
Bora Nur – RTS Bölümü Öğrencisi
